نیکو محمدی: تلفیقی از طب سنتی و مدرن در دانشگاه‌ها آموزش داده شود

خبرنگار اجتماعی برنا-اعظم محمدشفیع‌زاده: هر روز که می گذرد بر آمار مبتلایان به بیماریهای صعب الاعلاج در کشور افزوده می شود و مسوولان بهداشت کشور در جلوگیری از موج رو به گسترش این بیماری‌های لاعلاج در مانده اند، به جهت بررسی علل این مهم  به سراغ حجت الاسلام محمد نیکو محمدی محقق و پژوهشگر طب اسلامی رفتیم. وی 12 سال از عمر خود را در تحقیقات مربوط به طب اسلامی گذرانده است و داری تالیفاتی در این زمینه نیز می باشد، وی در مرکز فرهنگی ورزشی کوثر مشغول به طبابت بیماران بوده و درمانهای موفقی نیز تا کنون داشته است. در ادامه مشروح گفت و گو را می خوانید:

*تحصیلات شما در چه زمینه ای است و چه عاملی باعث شد که رو به طب سنتی بیاورید؟

در زمان جنگ خداوند توفیق داد مدتی را در گردان تخریب لشکر 27 محمدرسول الله خدمت کردیم، بعد از جنگ که برگشتیم ادامه تحصیلات دادم تا دیپلم. بعد وارد حوزه علمیه شدم از محضر استاد بزرگوار حضرت آیت الله حق شناس استفاده کردم و چند سالی خدمتشان بودیم بعد با یکی از دوستان به نام عبدالحسینی آشنا شدم که در زمینه طب سنتی کار می کرد. صحبتی پیش آمد در رابطه با طب سنتی اسلامی و فعالیت هایی که در این زمینه داشتند. با توجه به اینکه معمولاً در هر خانواده ای افرادی هستند که بیماری دارند و درگیر هستند و مشکلات دارند من نیز اطراف خودم می دیدم افرادی که دچار مشکلات و بیماری های مختلف هستند و علاقمند شدم در این زمینه کار کنم و تحقیق و پژوهش داشته باشم و پیگیری کنم و بتوانم با طب اسلامی خودمان ان شاء لله بعضی دردهای مردم را التیام بدهم و طب اسلامی خودمان را احیا کنم. از طرف دیگر معضلاتی که مربوط به تهیه دارو و جراحی ها و هزینه های سنگین و بالا و نتیجه عکسی که اکثراً می داد و بعضی ها را می دیدم که راهی بیمارستان که می شوند نه تنها نتیجه نمی گیرند بلکه عمرشان را به شما می دهند و عمرشان پایان پیدا می کند. نتیجه گرفتم که بیایم در این زمینه کار کنم در ضمن یک خلاء ای در حوزه علمیه احساس می شد در این رابطه، در گذشته علم طب بین علما رواج داشته و حکمای ما هم در زمینه فقه کار می کردند و هم در زمینه طب. افرادی که وارد حوزه علمیه می شوند اولین جمله ای که می خوانند از کتاب جامع المقدمات اولین سطر این است که می فرماید:"العلم علمان علم الابدان و علم الادیان" و حتی علم ابدان را جلوتر آورده و همین باعث می شود که مردم رویکردشان به دین و روحانیت و اسلام بیشتر شود. هر چقدر که مردم با روحانیون ارتباط بیشتری داشته باشند و روحانیون درد مردم را بتوانند التیام بدهند انس و الفت با علما بیشتر می شود و همین باعث می شود رویکرد بهتری نسبت به دین داشته باشند و لذا تصمیم گرفتم در این زمینه کار کنم.

*چه کمبودی در جامعه مشاهده کردید که انگیزه شما برای ورود تخصصی به طب اسلامی بیشتر کرد؟

ببنید آن عرق ملی و عرق مذهبی که وقتی نگاه می کردم می دیدم که متاسفانه آن سنت های اصیل خودمان فراموش شده و همه هم و غم مان و فکر و ذکرمان علوم غربی و این باعث شد که من انگیزه بیشتری برای احیای طب اسلامی پیدا کنم.

*متاسفانه در فضای جامعه تبلیغات منفی نسبت به طب سنتی وجود دارد به منظور ایجاد یقین مردم به این حوزه توضیحاتی بفرمایید.

ببنید ما همه روزه اطراف خودمان همسایگان و بستگان و فامیل شاهد این هستیم که افراد مختلفتی به واسطه بیماری که دارند مراجعه می کنند به پزشکان طب مدرن، همین دیشب برخورد کردم با همسایه مان که می گفت دختر یکی از بستگانمان که 20 ساله بوده برده بودند برای عمل جراحی وقتی آمپول بیهوشی به او تزریق کرده بودند به کما رفته بود و از دنیا رفت بود و یا خانم پیرزنی که هفته پیش به منزلش برای مداوا مراجعه کرده بودم وقتی صحبت کردم با خانواده اش گفتند ایشان برای عفونت ادراری راهی بیمارستان شده و حالا چه اتفاقی افتاده و چه آمپول اشتباهی زده بودند هر چه که بوده مغز و اعصاب این خانم از کار افتاده بود و به کل هیچ حسی نداشت و فقط زندگی نباتی داشت و دو روز بعد بنده خدا از دنیا رفت. در صورتیکه همین عفونت اداری را به راحتی با برنامه های طب سنتی توصیه ها و داروهای طب سنتی می توانستیم درمانش کنیم وقتی مردم به صورت ملموس این موارد را مشاهده می کنند باید قاعدتاً خودشان یک مقایسه ای کنند بین طب سنتی و طب مدرن. نظر من این است که اول بیاییم از طب سنتی خودمان شروع کنیم وقتی که بیمار می شویم اول بیایم سراغ طب سنتی خودمان. در کنارش متخصص طب سنتی اگر لازم ببیند از تکنیک های جدید هم استفاده می کند و بهره می برد و توصیه می کند بیمار برود آزمایش بدهد سنوگرافی بدهد این طور نیست که ما بخواهیم طب جدید را منکرش دهیم پیشرفت هایی که در طب جدید به وجود آمده همه اینها کمک می کند به تشخیص بیمار و درمان. چون اولین نکته و مهمترین نکته درمان تشخیص بیماری است و وسایل و تکنولوژی کمک می کند تا بیماری را به درستی تشخیص بدهیم و برای درمانش اقدامات درمانی انجام بدهیم مردم خودشان این مقایسه را انجام بدهند الان شما در اینترنت سرچ کنید برای بعضی از داروهای شیمیایی 70 عوارض نوشته اند یک خانمی چند وقت پیش اینجا آمده بود تستوسترون استفاده کرده بود و دچار مشکلات بسیار زیادی شده بود. موهای زائد، صدای کلفت، رفتار مردانه از عوارض استفاده از این دارو است و در اثر داروهای دیگری هم که استفاده کرده بود پوکی استخوان گرفته بود خود مردم یک مقایسه ای بکنند از لحاظ نتایج درمان که از طب سنتی می گیرند و عوارضی که داروهای شیمایی دارد این را می دانید که مردم ما جزو پر مصرف کننده ترین از لحاظ دارو هستند ما در زمینه مصرف دارو جزو اولین کشورها هستیم این هست که باید یک مقداری فرهنگ مان را تغییر دهیم و به طب سنتی خودمان روی بیاوریم و فعالیت هایی که اخیراً شده در این سال ها و تلاش هایی که شده توسط موسسه تحقیقات حجامت ایران و اساتید بزرگی مثل سید عبدالله خلیلی که استاد خود بنده بودند و مثل استاد خیراندیش، دکتر کردافشار، دکتر عزیزخوانی، دکتر آقارفیعی، دکتر میرزا آقایی و دیگر عزیزان که من الان اسمشان خاطرم نیست و تلاششان قابل تقدیر است. توسط این عزیزان فعالیت های خوبی صورت گرفته و تحقیقات خوبی انجام شده یک زمانی بود که خود وزارت بهداشت سوال می کرد و استنطاق می کرد از پزشکان که آقا شما بر چه اساس و مبنایی وارد طب سنتی شدید مگر رفرنسی وجود دارد؟ مگر کتاب مرجعی وجود دارد؟ یعنی حتی از کتاب های مرجع هم اطلاع نداشتند و خب کتابها بهشان معرفی می شد با کمال تعجب می گفتند که طب سنتی ما چقدر پشتوانه قوی و کتاب های مرجع خوبی مثل الحاوی ذکریای رازی، قانون ابوعلی، خلاصه الحکمه عقیلی خراسانی، اکسیر اعظم، میزان طب، مجربات فرنگی و ذخیره خوارزم شاهی. ما منابع بسیار زیادی و غنی و خوبی داریم که همه این ها می تواند کمک کنند و پشتوانه باشند برای طب سنتی ما الحمدالله دانشگاه طب سنتی چند سالی است که فعال شده و پزشکان عزیز ما در این رشته طب سنتی فعالیت می کند از طرف دیگر در دانشگاه ها در زمینه گیاه شناسی خوب دارد کار می شود و داروهای گیاهی دارد به ثبت می رسد و عرضه می شود در این زمینه دیگر تقلبی صورت نگیرد و گیاهان دارویی به صورت خالص و طبیعی به دست مردم برسد و استفاده کنند.

*لطفاً چند مورد از بیمارانی که توسط مرکز شما درمان شده اند را معرفی بفرمایید؟

ما موارد بسیار زیادی داشتیم که مراجعه کردند که حتی پزشک بودند آنها سردرد خودشان را نتوانستند درمان کنند به وسیله طب مدرن و مراجعه کردند و با داروهای گیاهی و شناختی که از طبعشان انجام شد و اصلاح طبع و پاکسازی خلط غالب و از طریق بادکش و حجامت که نتیجه گرفتند و خوب شدند و حالا خودشان یکی از مریدهای پر و پا قرص طب سنتی شده اند و وارد این عرصه شده اند و شما بروید سراغ پزشکان طب مدرن و سوال کنید خیلی هاشان به این واسطه آمده اند وارد طب سنتی شده اند چون نتیجه گرفته اند.  یا مثلاً ما بیمارانی داشتیم که عفونت های زنانه داشته اند، فیبروم داشتند، کیست تخمدان داشتند این ها را ما با استفاده از همین داروهای طب سنتی و با استفاده از روغن زیتون عسل و زاج حالا با دستوراتی که در طب سنتی وجود دارد با تزریق اینها و با داروهایی که ضد عفونی کننده است که آب زن هستند می گوییم با سرکه مخلوط کنند و اینها را در تشت می ریزند و استفاده می کنند و خوب شده اند و بعد مراجعه کرده اند به پزشک زنان و زایمان و گفته اند که ما خوب شده ایم و آنها خیلی تعجب کرده اند که چقدر راحت و چقدر ساده با همین داروها خوب شده اند.یک نمونه بگویم من 12 سال پیش که مطب دکتر عزیزخوانی کار می کردم و تازه طب سنتی را شروع کرده بودم یک جوان 23 ساله را آوردند که زیر بغلش را گرفته بودند و ایشان ناراحتی اعصاب و روان داشت و مدتی در آسایشگاه روانی بستری بود و مرتب مثل بچه ها مامان می گفت و آوردنش ما بلافاصله به دستور دکتر عزیزخانی یک حجامت سر کردیم من خودم دیدم که بعد از حجامت سر ایشان حالش دگرگون شد و از این رو به آن رو شد و قشنگ رفت روی نیمکت سالن انتظار نشست و با پای خودش با همراهانش رفت و چند جلسه باز مراجعه کرد و بعد با داروها و برنامه هایی که برایش داشتیم الحمدالله خوب شد و ازدواج کرد و رفت سر کار و شاغل شد. یا باز چیزی که به چشم خودم دیدم یک آقایی آمده بود که می گفت برای تراخم چشم پیش بهترین متخصص ها رفتم حتی انگلیس رفتم آلمان رفتم و نتیجه نگرفتم و یادم است که ما دو جلسه اطراف چشمش را حجامت کردیم و خوب شد و یا یک نمونه ای که خودم دیدم برای آقایی که گوشش کم شنوا شده بود به محض اینکه لیوان بادکش را پشت گوشش گذاشتیم که حجامت کنیم گفت گوشم باز شد و صداها را خوب می شنوم یا نمونه های بسیار متعدد که حجامت های سر و عام داشتیم حجامت پشت گوش داشتیم این ها خودشان اظهار می کردند چقدر نور چشمشان بهتر شده حافظه مان بهتر شده که ما در روایات داریم که الحجامت اشد العقل و تصح البدن و سندش بحار الانوار مرحوم مجلسی است که اگر اشتباه نکنم جلد 67 است که آنجا می گوید حجامت عقل را زیاد می کند و باعث صحت بدن می شود این ها را ما به چشم مان به عینه دیدیم.ما داشتیم جانبازهای شیمیایی که بادکش ریه انجام دادیم خودشان اقرار می کردند حالتی که بعد از بادکش به ما دست می دهد دقیقاً شبیه همان حالتی است که بعد از درمان های طولانی در آلمان به ما دست می داد. یعنی بعد از یک بادکش نتایجی می گرفتند که بعد از مدت ها درمان زمان بر در آلمان آن حالت را می گرفتند و نتیجه می گرفتند و این ها ثمرات طب سنتی است و ما به عینه می بینیم. یا افرادی که در زمینه های گوناگون مراجعه می کنند و بیمارند ابتداً همان طور که حکما فرمودند درمان را اول با تغذیه شروع می کنیم ولی سعی می کنیم مردم را با توجه به اینکه یک مقدار مشکلات اقتصادی هم دارند سوق بدهیم به سمت میوه فروشی و غذاهای خوب و درمانش را با غذا شروع می کنیم با میوه و سبزی و خیلی وقت ها شده که دردهای مربوط به مفاصل را با رژیم لیموشیرین خوب کردیم یا حتی لاغری و پاک کردن شکم همین را هم با رژیم لیمو شیرین خوب کردیم یا رژیم لبو می دهیم، رژیم شاتوت می دهیم یا رژیم سیب یا رژیم بادام می دهیم برای کسانی که کمبود کلیسیم دارند و استخوان درد دارند، یا رژیم آش گشنیز می دهیم، خب الحمدالله نتیجه می گیرند سعی می کنیم مردم را با غذا، میوه و سبزیجات در درجه اول اصلاح طبع کنیم درمانشان کنیم اگر نشد سوق می دهیم به سمت داروهای گیاهی که هر کدام یک کاربردی دارند.

*برای گسترش طب سنتی بین مردم چه کارهایی لازم است انجام شود؟

گام های خیلی خوبی برداشته که ثمره زحمات دوستان و پزشکان ما بوده و ثمرات زحمات عزیزانی بوده که در زمینه احیای طب اسلامی فعالیت کردند و زحمت کشیدند که واقعاً قابل تقدیر است. ما از طریق رسانه ها از طریق صدا و سیما که من دقت کردم برنامه های خیلی خوبی پخش می شود که دوستان ما دکتر آقا رفیعی و دکتر کردافشار می آییند و صحبت می کنند و اطلاع رسانی می کنند یا رسانه های دیگر روزنامه های دیگر رادیو سایت ها موفق بودند اطلاعات مردم را بالا ببرند و فرهنگ سازی کنند و بعد هم اینکه خود سازمان ها مثل وزارت بهداشت می توانند در این زمینه موثرترین سازمان و ارگان باشند که بیایند مردم را در این زمینه فرهنگ سازی کنند در درجه اول برای پزشکان کلاس هایی گذشته شود همایش هایی گذاشته شود و سوق داده شوند و تشویق شوند که بیایند به سمت طب سنتی خودمان و تلفیقی از طب سنتی و طب مدرن در مراکز درمانی دیده شود. مثلاً در در داروخانه های ما می توانیم یک بخشی را اختصاص بدهیم به داروهای گیاهی مردم که وارد داروخانه می شوند با دیدن آن بخش که مربوط به داروهای گیاهی است تشویق و ترغیب شوند و کنجکاو شوند که آیا می شود از این طریق هم درمان شوند یا نه بروند دنبال کنند (برنانیوز،17مهر1392).